Atölyenizden çıkan her ürünün size tam olarak kaça mal olduğunu biliyor musunuz? Hammaddeyi metreyle, kiloyla, litreyle alıp mamulü adetle satan işletmeler için bu sorunun cevabı çoğu zaman bir Excel dosyasının derinliklerinde kaybolur. Entegra Muhasebe Üretim Modülü ile mamulünüzün reçetesini bir kez tanımlarsınız; üretim emrini tamamladığınızda hammaddeler stoktan düşer, mamul gerçek maliyetiyle stoğa girer.
Üretim Modülü kimler için?
Modül, kendi ürettiği ürünleri e-ticaret sitesinde ya da pazaryerlerinde satan küçük ve orta ölçekli üreticiler için tasarlandı: mobilya ve ahşap atölyeleri, tekstil ve konfeksiyon üreticileri, gıda imalatçıları, kozmetik ve el yapımı ürün üreten markalar. Modül üç temel kavram üzerine kuruludur:
- Reçete: Bir mamulün hangi bileşenlerden, hangi miktarda üretildiğini gösteren liste. Her bileşen kendi biriminde (metre, kilogram, litre, adet) ve isteğe bağlı fire yüzdesiyle yazılır.
- Üretim emri: Belirli bir mamulden kaç adet üreteceğinizi kaydeden belge. Tamamlandığında stok hareketleri kendiliğinden oluşur.
- Üretim maliyeti: Kullanılan malzeme ile işçiliğin toplamından çıkan gerçek birim maliyet.
Dağınık maliyet takibinin bedeli
Üretim yapan bir e-ticaret işletmesinde maliyet bilgisi genellikle farklı dosyalara dağılır. Kereste fiyatı bir tabloda, vernik tüketimi bir başka not defterinde, işçilik ise aklınızdadır. Sonuçta satış fiyatını belirlerken gerçek maliyeti değil, tahmini kullanırsınız. Üretim Modülü bu dağınıklığı ortadan kaldırır:
- Birimler karışmaz: Reçetede 1 adet tabla, 4 adet ayak ve 0,3 litre vernik yan yana durabilir.
- Kaç ürün çıkacağını bilirsiniz: Reçete, eldeki hammaddeyle kaç mamul üretilebileceğini ve üretimi hangi bileşenin sınırladığını gösterir.
- Maliyet otomatik hesaplanır: Malzeme ve işçilik maliyeti mamule yansır; kârlılık raporlarınız ve envanter değeriniz doğru çıkar.
- Stok fişine gerek kalmaz: Emri tamamladığınızda hammadde düşer, mamul girer.
- Siparişle çalışanlar satışta kalır: Sanal stok sayesinde fiziksel stok sıfırken bile ürününüz pazaryerinde satışa açık kalır.
- Diğer ürünleriniz etkilenmez: Reçetesi olmayan ürünlerde hiçbir şey değişmez.
Örnek reçete: Ahşap Çalışma Masası
Bir ahşap atölyesinin "Ahşap Çalışma Masası" için hazırladığı reçete şöyle olsun:
| Bileşen | Birim | 1 masa için | Fire | Birim fiyat |
|---|---|---|---|---|
| Meşe tabla | Adet | 1 | - | 1.450,00 TL |
| Metal ayak | Adet | 4 | - | 95,00 TL |
| Vida | Adet | 16 | - | 1,20 TL |
| Vernik | Litre | 0,3 | %10 | 240,00 TL |
Reçeteyi kaydettiğinizde yandaki özet kutusunda Üretilebilir adet ve Birim maliyet belirir. Depoda 18 tabla, 100 ayak, 1.000 vida ve 12 litre vernik varsa ayaklar 25, vernik 36 masaya yeterken tablalar yalnızca 18 masaya yeter; üretilebilir adet 18 olur ve sınırlayan bileşen tabla olarak gösterilir. Malzeme maliyeti 1.928,40 TL'dir; reçeteye 250 TL tahmini işçilik eklendiğinde bir masanın birim maliyeti 2.178,40 TL çıkar.
Fire maliyete nasıl yansır?
Bir bileşene yazılan fire yüzdesi, o bileşenin sarf miktarına eklenir. Örnekte vernik için %10 fire tanımlı olduğundan her masa için stoktan 0,30 yerine 0,33 litre vernik düşer. Fire mamulün maliyetinde kalır, yani birim maliyet gerçekte harcanan malzemeyi yansıtır. Fire payı raporlarda ayrı bir kalem olarak da izlenir.
Gerçek maliyet: malzeme + işçilik
- Malzeme maliyeti: Reçetedeki bileşenlerin fire dahil stoktan düşen miktarlarının maliyeti.
- İşçilik maliyeti: Masraf fişlerinden ya da reçetedeki tahminden gelen tutar.
Bu iki kalemin toplamı mamulün stoğa giriş maliyetidir. Satış kârlılığı raporları da bu maliyetle hesaplandığı için "Bu satıştan gerçekten ne kazandım?" sorusunun cevabı tahmin değil, hesaptır.
Siparişle üretenler için sanal stok
Birçok üretici siparişi aldıktan sonra üretime başlar. Bu durumda fiziksel stok sıfırdır ama ürünün pazaryerinde satışta kalması gerekir. Ürün kartında Sipariş usulü üretim seçeneğini açıp bir Sanal Stok Adedi belirlediğinizde pazaryerine sabit bir satılabilir adet bildirilir. Siparişleri alır, üretimi planlar, üretim emirleriyle stoğu ve maliyeti doğru şekilde kayda geçirirsiniz.
Adım adım kullanım
Başlamadan önce mamul ve hammadde kartlarınızın ve hammadde stoklarınızın tanımlı olduğundan emin olun.
- Reçete oluşturun: Üretim › Üretim Reçeteleri › Yeni Reçete ekranında mamulü seçin, bileşenleri miktar, birim ve fire yüzdesiyle ekleyip kaydedin.
- Özeti kontrol edin: Sağdaki kutuda üretilebilir adedi ve birim maliyeti görün. Adet alanına üretmek istediğiniz miktarı yazarak gereken malzemeyi önceden hesaplayın.
- Üretim emri açın: Üretim › Üretim Emirleri ekranında yeni emir oluşturun. Mamulü seçtiğinizde reçete otomatik gelir; adedi (ör. 6) girip taslağı kaydedin.
- Emri tamamlayın: Tamamla düğmesine bastığınızda toplam maliyet onay penceresinde görünür. Onayladığınızda örnekteki 6 masa için 6 tabla, 24 ayak, 96 vida ve fire dahil 1,98 litre vernik stoktan düşer, 6 masa gerçek maliyetiyle stoğa girer.
- Sonucu görün: Masanın ürün kartında stok ve maliyet, hammadde kartlarında ise azalan stoklar görünür.
Tamamlanmış bir emri iptal ettiğinizde stok hareketleri geri alınır; hammaddeler stoğa döner, mamul stoğu düşer.
Üretim raporları
Üretim › Üretim Raporları panosu seçtiğiniz dönem için üretim faaliyetinizi özetler:
- Malzeme ve işçilik kırılımıyla dönemsel üretim maliyeti
- En çok üretilen mamuller
- En çok tüketilen hammaddeler
- Fire payı
Sık Sorulan Sorular
Üretim Modülü hangi sektörlere uygun?
Kendi ürettiğini çevrim içi satan her işletmeye uygundur: mobilya ve ahşap atölyeleri, tekstil üreticileri, gıda ve kozmetik imalatçıları.
Fire yüzdesi tam olarak ne işe yarar?
Üretimde kaybolan malzeme payını hesaba katar. Yazdığınız oran sarf miktarına eklenir, maliyeti mamule yansır ve raporlarda ayrıca görünür.
Siparişle üretiyorum; stok sıfırken ürünüm satıştan kalkar mı?
Hayır. Sipariş usulü üretimi açıp sanal stok adedi belirlediğinizde pazaryerine sabit bir satılabilir adet gider ve ürün satışta kalır.
Reçetesi olmayan ürünlerim bundan etkilenir mi?
Hayır. Stok ve maliyet takibi bu ürünlerde eskisi gibi devam eder.
Tamamlanan üretim emri geri alınabilir mi?
Evet. Emir iptal edildiğinde hammadde düşüşleri ve mamul girişi geri alınır.
Modül paketlere dahil mi?
Üretim Modülü firma bazında açılan ek bir modüldür. Firmanız için açtırmak ya da demo almak için Entegra Muhasebe ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
Doğru maliyet, doğru fiyat ve doğru kâr demektir. Entegra Muhasebe Üretim Modülü ile reçetenizi bir kez yazın; üretimden stoğa, maliyetten rapora kadar her şeyi ön muhasebenizle aynı yerde yönetin.
